DEĞERLER KULÜBÜ ORG

... ŞAHSİYETLİ BİR NESİL İÇİN

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır

Goodbye Sam Amca!

Yazdır
Gerek ABD'nin, gerekse tüm dünyanın bildiği, gerçek ise; ABD'nin rezerv para dolarla "oyun teorisi" kurarak sürekli zaman kazanması.
Çünkü rezerv para dolar ABD'nin parası ve bu parayı istediği gibi speküle edebiliyor. 

 

Yıllardır kazandığından daha fazlasını harcayan, dünyanın en borçlu ülkesi ABD'yi zor günler bekliyor. 2008 yılında mortgage patlağıyla girmiş olduğu kriz sürecini henüz atlatamayan ABD ekonomisindeki sorunlar yapısal olarak devam ediyor. Ve bu yapısal sorunlar nedeniyle ABD'nin hegemonik gücü her geçen gün zayıflarken, bu gücün ne zaman sonlanacağına dair tahminlerde öngörülen süre de öne çekiliyor.

Ürettiği gelirden daha fazlasını harcayan ABD hazinesinin yasal borçlanma tavanı kritik aşamada. Geçtiğimiz haftalarda Obama yönetiminin yeni bütçe harcamalarının senatodan geçirilmesi sırasında kendini gösteren rahatsızlık ve ekonomiyle ilgili kuşkular, ABD'nin mevcut durumunun daha ne kadar "sürdürülebilir" olduğu yönündeki tartışmaları alevlendirdi.

Kazandığından daha fazlasını harcamayı alışkanlık haline getiren ABD bütçe sistemini yıllardır diğer ülkeler finanse ediyor. 14 trilyon doları aşan borçların sadece bir günlük faizi 4 milyar dolar. ABD sistemine göre yasal borçlanma tavanı 14,3 trilyon dolar. Dolayısıyla ABD'nin mevcut borç stoku yasal tavana dayanmış durumda. Bu nedenle ABD önümüzdeki günlerde 14,3 trilyon dolarlık yasal borçlanma tavanını artırmak zorunda. Eğer borç tavanını artırmazsa yeni harcama ve borçlanma yasal olarak ABD için mümkün olamayacak.

ABD'nin borçlarını ödeyemez duruma düşmemesi için bir an önce yasal borçlanma limitini yukarı çekmesi gerekiyor ki, hem kendisi hem de dünya yeni bir krize girmesin. Çünkü ABD'deki krizin faturasına son krizde olduğu gibi tüm dünya küreselleşme sayesinde ortak oluyor... 

KRİTİK TARİH: 16 MAYIS 2011

 

İşte bu nedenle 16 Mayıs tarihi ABD açsından son derece önemli. 16 Mayısta "ABD tekrar borçlanabilecek mi?" sorusu açıklığa kavuşacak. 16 Mayısta ABD senatosu ABD merkez bankası FED'e borç vermeyi onaylarsa borçlanma limiti yukarı çekilmiş olacak. Eğer senato onay vermezse ABD ekonomisi resmen iflas etmiş olacak. Çünkü borçlanma limiti olan 14,3 trilyon dolara dayanan borçlarını çevirebilmesi için yeniden borçlanılması gerekiyor. Ama ABD yasalarının da buna müsaade etmesi gerekiyor. Bizce başka seçeneği olmadığı için senato gerekli limit artırmayı onaylayacaktır. Ancak bu ABD'nin yapısal borç sorununu gerekli sert aksiyonlar alınmazsa ve mucizeler olamazsa önümüzdeki yıllarda daha da vahim duruma götürecektir.

ABD hazine Bakanı Geithner'de bütçe açıklarının çok yüksek olduğunu kabul ederken, bütçe açığının borç yükünü bir düşüş yoluna sokacak seviyeye kadar düşürülmesi gerektiğini söylüyor. Ancak gerek ABD'nin, gerekse tüm dünyanın bildiği, gerçek ise; ABD'nin rezerv para dolarla "oyun teorisi" kurarak sürekli zaman kazanması. Çünkü rezerv para dolar ABD'nin parası ve bu parayı istediği gibi speküle edebiliyor. ABD borçlarını ödeyebilmek için başka ülkeler gibi yabancı bir ülkenin parasını kazanmak zorunda değil. Dolar basmasının yeterli olduğunun farkında... Üstelik bu doları fiziki olarak basmasına bile gerek yok... Son yıllarda yaptığı gibi tahvil alım programlarıyla piyasaları kaydi olarak dolara boğabiliyor. 

 

ALTIN VURUŞ

ABD, Aralık 2008'den bu yana sıfıra yakın faiz oranı ile ekonomisine rekor miktarda değeri düşük dolar enjekte etti. Ve bu parasal genişlemeyle birlikte değersiz doları bir silah olarak kullanmaya devam ediyor. Çünkü şu anda buna mecbur ve başka çıkış yolu da yok. ABD'nin başvurduğu bu "bol ve değersiz para oyunu" tüm ekonomik teorileri baş aşağı ederken "para basma" her derde deva, sihirli bir iksir gibi kullanılmaya çalışılıyor. Ve bu iksir bir gün ABD için ölümcül bir "altın vuruş" olarak iktisat tarihindeki yerini alacaktır.

ABD için parasal genişleme ile sağlanan bol paranın vahametini aşağıdaki grafik net olarak göstermektedir. Grafikte; 1918-2011 yılları arasındaki parasal genişleme gösterilmektedir. Ekonomik dengelerle alakası olmayan bir şekilde krizin başlangıç yılı olan 2008'den itibaren parasal genişlemenin hızla tırmandığı ve son üç yıl içinde geldiği boyut net olarak görülmektedir.

 

CASİNO EKONOMİSİ

ABD ekonomisi çok büyük ve karmaşık bir ekonomi... Ancak temel veriler işlerin her geçen gün daha kötüye gittiğini gösteriyor. Geri ödenmeyen krediler bankacılık sektörü için halen büyük bir risk. Krizin fitilini ateşleyen emlak sektöründe fiyatlar düşmeye devam ediyor. Birçok insan önceden yüksek meblağlar ödeyerek aldıkları evlerinin değerinin düşmesine seyirci kalmaktan başka bir şey yapamıyorlar. Ve ABD vatandaşı için en önemlisi haczedilmiş ev sayısı her geçen gün artış gösteriyor. Batak bankaları ve finans kurumlarını kurtarmak için ekonomiye enjekte edilen trilyonlarca dolar tutarındaki teşvikler enflasyonist bir süreci doğuracak, dolar daha da değer kaybedecek ve ABD ekonomisi 1929 büyük buhranından daha büyük bir krize girecektir.

Lakin genel kanaatimiz odur ki; ABD zaman kazanmaya çalışmaktadır. Ekonomik darboğaza giren sistem yeni ve daha büyük bir krizin doğum sancılarını çekmektedir. Ancak bunlar finansal piyasaları şu an için çok fazla ilgilendirmiyor ve gündeme getirilmiyor. Çünkü ABD ekonomisi temelleri itibariyle büyük bir "CASİNO EKONOMİSİ"dir. Bol ve ucuz dolarla borsa endekslerinde sağlanan yükseliş her türlü gerçeğin önünde gitmektedir...

Gerçekten ABD ekonomisi yetkililerin iddia ettiği gibi toparlanıyor olsaydı; ABD bankaları kredi musluklarını açar, merkez bankası FED'de piyasalara para enjekte etmekten vazgeçerdi. Ne ABD bankacılık sistemi kredi musluklarını açıyor ne de FED geçen haftaki toplantısında bir kez daha deklare ettiği gibi bol paradan vazgeçebiliyor.

Eğer gerçekten ABD ekonomisinde ve bankacılık sektöründe işler yolunda olsaydı; 2007 yılında 55 dolar olan Citigrup hisseleri neden şimdi 5 dolardan işlem görüyor? Ya da 2007 yılında 50 dolar seviyesinde olan Bank of Amerika hisseleri neden şimdi 12 dolarlarda? Kaldı ki bu bankacılık hisselerinin tarihi zirveleri sırasıyla 85 ve 120 dolarlarda bulunuyordu... Ve ABD bankacılık sektöründe halen krize neden olan türev varlıkların miktarı 200 trilyon doların üzerinde bulunuyor. İşte bu nedenle ABD faizleri yeni bankalar batmasın diye artıramıyor ve ucuz ve bol dolar politikasına devam ediyor.

Sanal bir casino ekonomisine sahip ABD bu kadar kötü durumda iken dikkatler ABD'ye göre daha gerçek bir ekonomi olan Avrupa Birliğine çekiliyor. Ve ABD'nin bu kötü durumu, bol ve ucuz dolar nedeniyle finansal piyasaların yükselişiyle gölgeleniyor...

Dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD her geçen gün kaçınılmaz olan sona yaklaşıyor.  Kaçınılmaz sonun ne zaman vuku bulacağı tartışılabilir. Birkaç yıl önce ya da sonra... Gerçek olan son elli yıldır dünyanın en büyük ekonomik hegemonyasının hızlı bir şekilde sona doğru yol aldığıdır. Ve tarihte diğer örneklerinde de olduğu gibi siyasi çöküşten önce ekonomik çöküş gerçekleşecektir. Bu noktada; biraz erken gibi gözükse de bizde Goodbye Sam Amca! diyoruz...

Peki, bu dev ekonominin yerine kim geliyor? ABD hegemonyasının sona yaklaştığı ve yerine kimin yeni lider olacağını bir sonraki analiz yazımızda irdeleyeceğiz.

Fevzi Öztürk/ Dünya Bülteni

 

İnsaf ve iz’an sahibi her insan, kendisine bir bardak su ikrâm edene bile teşekkürü bir vicdan borcu addeder. Fırsat düştüğünde o şahsın iyiliğine muâdil bir iyilikle karşılık verir. Hâl böyleyken insanoğlunun, bütün nîmetlerin asıl ikrâm edeni olan Rabbine karşı alık ve abus kalması; akıl, iz’an ve vicdan dışıdır.